Chi tiết tin - Xã Hải Khê - Hải Lăng

Cách đây 67 năm, ngày 31/3/1959, trong chuyến thăm và kiểm tra tình hình phát triển kinh tế xã hội sau hoà bình lập lại ở miền Bắc tại một số Đảo thuộc vùng Đông Bắc Tổ quốc, Bác Hồ đã về thăm cán bộ, Nhân dân huyện Cát Hải, Cát Bà. Bác đã tiếp xúc, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ, Nhân dân Cát Hải tại Bến Gót, với cán bộ, chiến sĩ, Nhân dân và ngư dân Cát Bà tại Cảng Cá Cát Bà. Sự kiện này là một phần thưởng vô giá với Đảng bộ, chính quyền, quân và dân huyện đảo; thể hiện sự chăm lo của Bác đối với đồng bào, chiến sĩ nơi đảo xa.

Trong lần về thăm, Bác đã dành nhiều thời gian tiếp xúc, gặp gỡ với các tầng lớp Nhân dân, nhất là với bà con ngư dân. Khi nói chuyện với Nhân dân huyện đảo, đối với công nhân, Bác dặn: “Tiền đồ của cá nhân không thể tách rời tiền đồ của Tổ quốc, của Nhân dân, của giai cấp, của cách mạng, của Đảng. Nếu muốn tách rời tiền đồ của Nhân dân thì chỉ có cách nhảy xuống biển, như người thuỷ thủ muốn rời khỏi con tàu”.

Đối với ngư dân, Bác khuyên: "Ngư dân phải khoẻ mạnh hơn nữa mới đi được biển....nghề cá ở đảo rồi đây phải đưa máy móc vào. Đảng và Chính phủ sẽ giúp đỡ bà con sắm thuyền lưới tốt hơn để phát triển sản xuất".

Đối với chiến sĩ, bác dặn đồng chí cán bộ Huyện đội: "Chú chuyển lời thăm hỏi sức khoẻ của Bác tới anh em cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị ở đây".

Bác căn dặn chung đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân huyện đảo: "Miền Bắc nước ta đã giải phóng. Rừng vàng, biển bạc của ta, do dân ta làm chủ. Tất cả đồng bào phải thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, chăm chỉ học tập, xoá nạn mù chữ và bổ túc văn hoá tốt hơn…"

Lần về thăm làng cá 67 năm trước của Bác mãi mãi trở thành một dấu ấn không thể phai mờ trong tâm trí của cán bộ, quân và Nhân dân Cát Hải, Cát Bà nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. 67 năm qua, dù có bao nhiêu biến cố, đổi thay của thời cuộc, nhưng dù trong lửa đạn khốc liệt của chiến tranh, hay trước sóng gió, phong ba và thử thách cam go của cả nước nói chung và Nhân dân Quảng Trị nói riêng đã không ngừng khắc phục khó khăn, chiến đấu ngoan cường, dũng cảm bảo vệ đảo, đồng thời từng bước xây dựng quê hương theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Bác Hồ kính yêu đã lựa chọn.

Lời dạy của Bác thể hiện tư tưởng lớn, khơi dậy ý thức về bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, cũng như tiềm năng to lớn của kinh tế biển và vai trò làm chủ biển cả của nhân dân nói chung và ngư dân ta nói riêng. Thể theo nguyện vọng của ngành thủy sản và đông đảo bà con ngư dân, ngày 1 tháng 4 hàng năm đã được Thủ tướng Chính phủ Quyết định chính thức là ngày Truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam.

Quá trình hình thành và phát triển của Ngành thuỷ sản gắn liền với cơ cấu tổ chức của Ngành thuỷ sản như sau:

Cuối tháng 4 năm 1960, Hội đồng Bộ Trưởng đã họp, thảo luận và ra Nghị quyết trình Quốc hội, đề nghị Quyết định tách Bộ Nông lâm thành 4 tổ chức: Bộ Nông nghiệp, Bộ Nông trường, Tổng Cục Thuỷ sản và Tổng Cục Lâm nghiệp. Trong phiên họp ngày 28 tháng 4 năm 1960, Ban Thường trực Quốc hội họp và Quốc hội tán thành Nghị quyết trên về tổ chức lại Bộ Nông lâm.

Sự ra đời của Tổng cục Thuỷ sản là một mốc quan trọng trong quá trình phát triển của ngành Thuỷ sản, nhất là trong những năm đầu của thập kỷ 60 của thế kỷ 20. Nghề cá bắt đầu có bước phát triển cả về đánh bắt, nuôi trồng, chế biến và hợp tác quốc tế trong giai đoạn thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1960 – 1965).

Sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, ngành Thuỷ sản bước vào thời kỳ khôi phục và phát triển mới ở cả 2 miền Bắc và Nam Việt Nam.Trước đòi hỏi khách quan và bức thiết phát triển nghề cá biển, Quốc hội Việt Nam thống nhất trong kỳ họp đầu tiên năm 1976 đã thành lập Bộ Hải sản.

Năm 1978, Chính phủ đã Quyết định chuyển Cục Nuôi cá nước ngọt từ Bộ Nông nghiệp về Bộ Hải sản nhằm tăng cường sự quản lý thống nhất nghề cá. Phong trào xây dựng “Ao cá Bác Hồ” được liên Bộ: Hải sản – Nông nghiệp – Viện bảo tàng Hồ Chí Minh phát động từ tháng 11 năm 1978 nhằm động viên mọi thành phần kinh tế, mọi lực lượng, mọi người nuôi cá theo gương Bác Hồ.

Sau ngày thống nhất đất nước, ngành Thuỷ sản ngày càng có vai trò quan trọng trong sản xuất và đời sống: cung cấp nguồn đạm từ thuỷ sản cho nhu cầu dinh dưỡng của nhân dân, nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và cho một số ngành công nghiệp khác, thức ăn cho chăn nuôi gia súc, gia cầm, thuỷ sản và sản phẩm cho xuất khẩu, tăng thêm việc làm cho người lao động, góp phần xoá đói giảm nghèo tiến tới làm giàu ở nông thôn, miền biển, góp phần bảo vệ an ninh quốc phòng trên biển.

Giai đoạn 1976 - 1980 là thời kỳ nghề cá bị sa sút, tổng sản lượng thuỷ sản ngày một giảm, đời sống của ngư dân sút kém. Thực tế đó đòi hỏi phải nghiên cứu từng bước tháo gỡ khó khăn đang kìm hãm sản xuất để phát triển ngành thuỷ sản phù hợp với quy luật khách quan, với tiềm năng nguồn lợi và lao động đáp ứng đòi hòi của xã hội đối với ngành trong những thập kỷ tiếp theo.

Quốc hội khoá VII (tháng 7/ 1981) đã quyết định thành lập Bộ Thuỷ sản

Thời kỳ này, một thành công lớn của ngành Thuỷ sản là đã xác định được nghề cá Việt Nam là nghề cá nhân dân, đòi hòi phải có chính sách và cơ chế quản lý phù hợp, huy động được nhiều vốn và lao động đẩy mạnh sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ hậu cần cho sản xuất và ngư dân, tổ chức khai thác đồng thời chú ý đến việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản.

Ngành thuỷ sản lúc này thực sự đã có những đóng góp tích cực vào quá trình phát triển của đất nước, được coi là mũi nhọn đột phá trong việc hướng dẫn sản xuất kinh doanh sang sản xuất hàng hoá, lấy xuất khầu làm mũi nhọn, được phép thử nghiệm cơ chế “tự cân đối hoá, tự trang trải” trong sản xuất kinh doanh và xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, coi trọng các thành phần kinh tế, đồng thời xác định vai trò dịch vụ của các quốc doanh. Từ cơ chế quản lý hành chính quan liêu, bao cấp sớm bước vào cơ chế thị trường trước các ngành kinh tế khác. Giai đoạn 1981 - 1985, lần đầu tiên ngành thuỷ sản đã nối liên các khâu trong nghề cá để có thể giải quyết tương đối thoả đáng những vấn đề chung và “đặc thù” của ngành, và là ngành đầu tiên được giao quản lý trọn vẹn từ khâu nuôi trồng, khai thác (1978) đến chế biến (1980) đến xuất nhập khẩu và nội tiêu (1981 và 1985).

Trong lĩnh vực đầu tư của ngành đã có những bước chuyển đổi: đầu tư trong cả ba lĩnh vực: chế biến, nuôi trồng và khai thác, ngoài phần đầu tư của nhà nước, hàng năm các thành phần khác tham gia đầu tư vào nghề cá với tỷ trọng ngày càng lớn, chủ trương gắn vùng nguyên liệu với nhà máy chế biến được xác lập.

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 5 khoá VII ra Nghị quyết sớm xác định Thuỷ sản là ngành kinh tế mũi nhọn trong sự nghiệp phát triển của đất nước, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra Nghị quyết số 3 xác định xây dựng Việt Nam thành một quốc gia mạnh về biển, trong đó ngành Thuỷ sản là một ngành kinh tế chủ chốt.

Các định hướng về nuôi trồng thuỷ sản, chương trình chế biến thuỷ sản và chương trình khai thác hải sản xa bờ được xây dựng với nhiều chủ trương và biện pháp về kinh tế, kỹ thuật, hợp tác quốc tế, chính sách lao động đã mang lại cho hoạt động của toàn ngành đi vào công nghiệp hoá, hiện đại hoá với những thời cơ và thách thức mới.

Để nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, thu gọn các Bộ quản lý ngành hiện có theo chiều hướng chuyển từ Bộ quản lý đơn ngành sang mô hình Bộ quản lý nhà nước nhiều ngành, nhiều lĩnh vực có chức năng gần giống nhau, giảm bớt sự chồng chéo, chia cắt giữa các Bộ; tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XII (tháng 8/ 2007) đã quyết định hợp nhất Bộ Thuỷ sản vào Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Năm 1989 sau khi thành lập tỉnh đã thành lập Sở Thuỷ sản và đến năm 2007 theo chủ trương đã hợp nhất Sở Thuỷ sản vào Sở Nông nghiệp và PTNT (nay Sở Nông nghiệp và Môi trường). Sau 01/7/2025, thực hiện chủ trương sáp nhập tỉnh, do đó Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị (cũ) và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Bình (cũ) sáp nhập thành Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị.

Phát huy truyền thống vẻ vang của ngành Thủy sản Việt Nam, trong những năm qua, xã Mỹ Thủy đã tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đảm bảo an ninh trên biển. Địa phương luôn xác định khai thác thủy sản là ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho Nhân dân vùng ven biển.

Hiện nay, toàn xã có 105 tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên, đã hoàn thành việc đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định. Các chủ tàu, ngư dân cơ bản chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là trong công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước nỗ lực gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Bên cạnh đó, xã có 563 tàu cá có chiều dài dưới 6 mét, hoạt động chủ yếu ở vùng ven bờ với các nghề khai thác truyền thống như: lưới ghẹ, lưới cá bạc, lưới thanh ba, lưới mực, nghề kéo ruốc… Nhờ chú trọng đầu tư phương tiện, ngư cụ, áp dụng kinh nghiệm sản xuất và khai thác hợp lý theo mùa vụ, sản lượng thủy sản năm 2025 của địa phương đạt gần 5.200 tấn.

Không chỉ phát triển khai thác, lĩnh vực nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã cũng từng bước được quan tâm mở rộng, chủ yếu tập trung ở các vùng ao, hồ, vùng cát ven biển với các đối tượng nuôi như tôm, cua, cá nước lợ… Việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, cải tạo ao nuôi, quản lý môi trường và phòng, chống dịch bệnh đã góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế, tạo thêm sinh kế ổn định cho người dân. Hàng năm sản lượng nuôi trồng thuỷ sản đạt 450 tấn, diện tích nuôi trồng thuỷ sản toàn xã 72 ha.

Cùng với đó, hoạt động chế biến thủy sản tiếp tục được duy trì và phát triển với nhiều hình thức như sơ chế, phơi sấy, chế biến các sản phẩm truyền thống từ hải sản, đặc biệt là sản phẩm nước mắm Mỹ Thuỷ, nước mắm Mỹ An đã trở thành thương hiệu. Qua đó không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm sau khai thác mà còn giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động địa phương, nhất là lao động nhàn rỗi ở khu vực ven biển.

Cùng với phát triển ngành khai thác thủy sản, xã Mỹ Thủy còn tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chấp hành quy định pháp luật khi hoạt động trên biển; đồng thời khuyến khích bà con đoàn kết, hỗ trợ nhau trong sản xuất, vươn khơi bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Trong thời gian tới, xã Mỹ Thủy tiếp tục định hướng phát triển ngành thủy sản theo hướng bền vững, phát triển đồng bộ giữa khai thác, nuôi trồng và chế biến; nâng cao hiệu quả sản xuất gắn với bảo vệ môi trường sinh thái biển, từng bước hiện đại hóa đội tàu, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Lê Đức Thắng (UBND xã Mỹ Thủy)